'Het is de mix die het hem doet'
door Janine Meijer
Drie bedrijfsleiders die voor allochtonen kiezen
Het cv van werkzoekenden met een buitenlandse naam wordt opvallend weinig aangeklikt op internet. Bedrijfsleiders die allochtonen wél een kans geven, willen die diversiteit en creativiteit op de werkvloer niet meer missen.
Racisme is een gegeven in de samenleving van vandaag. Werkzoekenden met een buitenlandse achternaam of een niet-Europees uiterlijk hebben grote problemen om een baan te vinden. Hun sollicitatiebrief wordt soms bij voorbaat aan de kant geschoven en hun curriculum vitae wordt opvallend weinig aangeklikt op het internet. Als allochtonen al op sollicitatiegesprek mogen komen, moeten ze zich door een muur van vooroordelen worstelen.
Toch zegt elke bedrijfsleider die allochtonen wél een kans durft te geven dat het een verrijking is voor de onderneming. Werknemers met verschillende culturele achtergronden zorgen voor meer creativiteit en ook - heel belangrijk - voor een betere aansluiting met de maatschappij (lees: de consumenten waaraan de producten en diensten verkocht moeten worden). Eigenlijk moet je als bedrijfsleider dus wel heel kortzichtig zijn om geen allochtonen aan te nemen. De NMBS, Colruyt en het havenbedrijf Sunny Europe geven alvast het goede voorbeeld.
NMBS l Gedelegeerd bestuurder Marc Descheemaecker
'Sommigen geloven nauwelijks dat we hun een contract willen aanbieden'
De komende twee jaar gaat de NMBS 2.500 nieuwe werknemers aannemen. Een uitgelezen kans om het percentage allochtonen bij de spoorwegmaatschappij op te krikken, vindt ook gedelegeerd bestuurder Marc Descheemaecker. Vandaag werken er 36.000 mensen bij de NMBS. Het percentage allochtonen is onduidelijk. Veel buitenlanders bij de NMBS hebben de Belgische nationaliteit en zijn dus moeilijk in de statistieken terug te vinden.
"Ik schat dat de NMBS enkele honderden mensen van buitenlandse komaf in dienst heeft", zegt Descheemaecker. "Dat is veel te weinig, maar dat heeft alles te maken met de geschiedenis van de NMBS. De laatste jaren heeft het bedrijf erg weinig mensen aangeworven, waardoor het werknemersbestand is verouderd."
In de nieuwe sollicitatieprocedure wil de NMBS het anders aanpakken. Er is een brede promotiecampagne opgezet die speciaal op allochtonen is gericht. Descheemaecker wil daarmee bereiken dat minstens 10 procent van de 2.500 nieuwe werknemers van allochtone afkomst is.
"Met minder ben ik niet tevreden. Het percentage allochtonen op de arbeidsmarkt ligt ook rond de 10 procent of zelfs hoger. Het werknemersbestand van de NMBS moet een afspiegeling zijn van de maatschappij. Ik vind dat wij als overheidsbedrijf een voorbeeldfunctie hebben en dus de morele verplichting om jobs voor allochtonen te creëren. Geef die mensen toch gewoon een kans."
"In België is er veel racisme en uitsluiting. Mensen zijn heel vriendelijk tegen allochtonen tot hun kantelpoort vervangen moet worden. Het veranderen van die mentaliteit kost veel tijd. De NMBS kan daarin een rol spelen."
Twee weken geleden organiseerde Descheemaecker samen met de Marokkaanse verenigingen in Antwerpen een informatieavond waar zo'n zestig Marokkaanse werkzoekenden op afkwamen. Ze waren allemaal enorm enthousiast en het leverde dertig aanmeldingen voor de sollicitatieprocedure op.
"Sensibilisering is heel belangrijk", zegt Descheemaecker. "Op de avond in Antwerpen kon ik merken dat sommige allochtonen moeilijk konden geloven dat de NMBS hun echt een vast contract met een goede pensioenregeling wil aanbieden als ze geschikt worden bevonden. Allochtonen zijn gewend om elke drie maanden een ander tijdelijk baantje te hebben. Je moet hen echt moed inspreken voor ze zich kandidaat durven te stellen."
Inmiddels heeft Descheemaecker eveneens contact opgenomen met de Brusselse minister van Economie en Werkgelegenheid Benoît Cerexhe. Ook in Brussel wil de NMBS de allchtone gemeenschap gaan opzoeken om hen aan te sporen te solliciteren naar een baan bij de spoorwegmaatschappij.
Colruyt l Voorzitter raad van bestuur Jef Colruyt
'Wij gaan op zoek in moskeeën en jeugdcentra'
Voor Colruyt is diversiteit op de werkvloer vanzelfsprekend. Het supermarktconcern heeft 15.000 werknemers met 62 verschillende nationaliteiten in dienst. Dat is geen goedkope marketingstunt, maar gegroeid uit noodzaak en uit de overtuiging dat het slagen van de missie van Colruyt afhangt een goed diversiteitsbeleid binnen de onderneming.
"Zo'n tien jaar geleden hebben we onze strategie bewust aangepast", zegt gedelegeerd bestuurder Jef Colruyt. "De samenleving om ons heen kleurde steeds multicultureler en als bedrijf wilden wij niet achterblijven." Colruyt ging actief op zoek naar allochtone werknemers en bezocht moskeeën en jeugdcentra in Brussel en Antwerpen om jongeren warm te maken voor een baan bij de discounter.
Natuurlijk zorgt die culturele mix ook wel eens voor problemen. "Toen wij vroeger met de scouts een andere groep van twee dorpen verderop tegenkwamen, werd er ook gevochten. Anders zijn roept altijd weerstanden op. Dat geldt ook voor onze mensen op de werkvloer."
Colruyt wil leidinggevenden leren met die weerstand om te gaan en biedt hun workshops culturele verschillen aan. Aan de hand van discussies en voorbeelden uit de praktijk krijgen de leidinggevenden een beter inzicht in andere culturen. "We hebben wel eens meegemaakt dat een zieke Afrikaanse werknemer zijn broer stuurde om in zijn plaats het werk te doen. Aanvankelijk sta je daar raar van te kijken en komt dat onprofessioneel over. Op zo'n workshop wordt uitgelegd dat het individu in westerse culturen heel belangrijk is, maar in veel islamlanden ondergeschikt is aan het collectief. Daar draait alles om de groep en de familie. Als je dat weet, begrijp je die jongeren veel beter en kun je op een gepaste manier reageren op zo'n situatie."
Het is een zaak van vallen en opstaan en elke dag opnieuw leren van elkaar, geeft Jef Colruyt toe. "Het gaat erom dat je vertrouwen hebt en dat ook uitstraalt. Dat genereert een positieve energie. Vanuit die positieve energie kun je veel goede dingen verwezenlijken."
Allochtonen hebben bij Colruyt niet alleen laaggeschoolde functies. Inmiddels is de tweede generatie Spanjaarden en Italianen doorgestroomd naar het hoger kader. Van de Marokkanen en Turken verwacht Jef Colruyt hetzelfde, maar dat vraagt nog enige tijd. Er wordt geïnvesteerd in opleiding en vorming om die doorstroming te bevorderen. Werknemers die niet perfect twee talen spreken, krijgen een cursus aangeboden die betaald wordt door Colruyt.
"Een voetbalploeg bestaat niet uit de beste elf verdedigers of aanvallers. Het is de mix die het hem doet. Wij geloven in de meerwaarde van diversiteit. De realiteit laat ook zien dat er geen andere weg is. Kijk om je heen in Brussel of Antwerpen, in die steden wonen veel mensen van verschillende komaf. Leer ermee omgaan."
Sunny Europe l Humanresourcesmanager Jessie Van Nuland
'Grapjes maken over elkaars afkomst'
Sunny Europe is gespecialiseerd in belastingvrije goederen. Het bedrijf heeft een showroom van 1.600 vierkante meter in de Antwerpse haven. Diplomaten en bemanning van schepen die in de haven van Antwerpen, Gent, Vlissingen, Terneuzen of Rotterdam aanmeren, komen er hun inkopen doen. Zij worden graag in hun eigen taal aangesproken. Sunny Europe heeft daarom vijftig mensen in dienst die zestien verschillende nationaliteiten hebben.
"Als een kapitein uit Griekenland door een landgenoot van boord wordt gehaald, voelt hij zich onmiddellijk thuis", zegt hr-manager Jessie Van Nuland. "Hetzelfde geldt voor een Chinese verkoper in de showroom. Al onze Chinese klanten komen meteen op hem af."
Toch gaat Van Nuland niet specifiek op zoek naar werknemers met een andere nationaliteit. "Wij beoordelen alle sollicitanten altijd op dezelfde manier. Het gaat om hun kwaliteiten en niet om waar ze vandaan komen of hoe ze eruitzien."
De smeltkroes van culturen zorgt volgens Van Nuland nooit voor wrijvingen. "Er worden zelfs over en weer grapjes gemaakt over elkaars afkomst. Dan noemt onze Kosovaarse werknemer onze Tunesische chauffeur 'een vreemdeling'."
De goede sfeer zorgt er volgens Van Nuland voor dat collega's vrijuit praten over hun afkomst en geloof. "Ik reed laatst met onze chauffeur mee, die mij alles vertelde over de verschillende stromingen in de islam. Ook onze boeddhistische collega praat heel makkelijk over zijn geloof als mensen daar vragen over hebben."
Moslims hebben de laatste jaren een erg slechte naam gekregen, weet Van Nuland. "Veel bedrijfsleiders staan daarom niet open voor een sollicitant met een islamitische achtergrond. Als ze de moeite zouden nemen om hen wat aandacht te schenken, zou dat heel anders kunnen zijn."
Publicatiedatum : 2006-09-30
Sectie : De Financiële Morgen